Ubezpieczenie społeczne , kto je płaci i co obejmuje?

Main Menu

Każde ubezpieczenie ma służyć ubezpieczonemu w zabezpieczeniu przed przykrymi zdarzeniami losowymi, których w żaden sposób nie da się uniknąć. Ryzyka te związane są z działalnością gospodarczą człowieka, jak również zagrażających jego zdrowiu i życiu.

Przed przykrymi zdarzeniami losowymi można zabezpieczyć się finansowo. Są do tego powołane specjalne instytucje, które oferują odpowiedni rodzaj ubezpieczenia dający osobie ubezpieczonej powrót do pozycji z okresu przed powstaniem szkody lub rekompensują finansowo jej skutki.

Co obejmują ubezpieczenia społeczne

Ubezpieczenia społeczne służą zabezpieczeniu podstawowych potrzeb materialnych ubezpieczonego. Ubezpieczenia społeczne obejmują:

- ubezpieczenie emerytalne,
- ubezpieczenia rentowe,
- ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa ( chorobowe),
- ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( wypadkowe).

Ubezpieczenie społeczne jest obowiązkową formą ubezpieczenia każdego pracownika. Dzięki niemu mamy zabezpieczoną wypłatę emerytury, w okresie dożycia odpowiedniego wieku ( wiek emerytalny), a co za tym idzie niezdolności do zarobkowania. Daje nam również uprawnienia do starania się o rentę w razie wystąpienia wcześniejszej niezdolności do pracy, w wyniku choroby lub wypadku, które powodują długotrwałą niezdolność do pracy. Daje możliwość zabezpieczenia finansowego w czasie choroby i macierzyństwa.

Od czego zależy wysokość składek?

Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyraża stopa procentowa, która jest jednakowa dla wszystkich ubezpieczonych. Natomiast zróżnicowana jest stopa procentowa składki na ubezpieczenia wypadkowe dla poszczególnych płatników składek i ustalana jest w zależności od poziomu zagrożeń zawodowych i skutków tych zagrożeń. Szczegółowo zasady różnicowania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe określa ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków.

Kto opłaca i finansuje składki?

Składki na ubezpieczenie społeczne są opłacane przez płatników składek, a kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne za danego ubezpieczonego, wynika z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, np. za pracownika składki opłaca pracodawca, natomiast osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłaca składki sama za siebie.
Podstawowe zasady finansowania składek są następujące:

- składki na ubezpieczenie emerytalne finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczony i płatnik składek,
- składki na ubezpieczenia rentowe finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczony i płatnik składek,
- składki na ubezpieczenie chorobowe finansują z własnych środków ubezpieczeni,
- składki na ubezpieczenie wypadkowe finansują z własnych środków płatnicy składek,
- osoby, które są płatnikami składek na własne ubezpieczenia, finansują z własnych środków całość należnych składek na ubezpieczenia społeczne.

Czy osoby pracujące na umowy zlecenia muszą płacić składki?

Umowa zlecenia jest mniej sformalizowaną umową niż umowa o pracę. To zatrudnienie zleceniobiorcy wiąże się z obowiązkiem rozliczania i opłacania składek. Płatnik musi najpierw ustalić, jakim ubezpieczeniom będzie podlegała zatrudniona osoba, zgłosić ją do tych ubezpieczeń, a następnie rozliczać i opłacać za nią należne składki. Zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o ile nie ma równocześnie innych tytułów do ubezpieczeń, np. nie pracuje równocześnie na umowę o pracę na pełny etat. Ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają zleceniobiorcy, którzy wykonują pracę w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę.

Jeśli zaś chodzi o ubezpieczenie chorobowe z umowy zlecenia jest ono dobrowolne. Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne nie dotyczy jednak wszystkich zleceniobiorców. Zwolnieni z tego są np. studenci i uczniowie, o ile nie ukończyli 26 lat. Jeśli zaś chodzi o emerytów i rencistów, którzy wykonują umowy zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wypadkowemu (na zasadach przedstawionych wcześniej) oraz dobrowolnie - chorobowemu. Jeżeli wykonują równocześnie dwie lub więcej umów zlecenia, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają z jednej wybranej umowy, a z pozostałych ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne, a obowiązkowa jest tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne.